องค์กรดีเด่นทางวัฒนธรรม ประจำปี พ.ศ. 2569: ต้นแบบการขับเคลื่อนวัฒนธรรมสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
เทศบาลตำบลแกลงกะเฉด เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีศักยภาพโดดเด่นในการบริหารจัดการงานด้านวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบ โดยยึดหลักการบูรณาการเชิงนโยบายที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ และขับเคลื่อนผ่านความร่วมมือของภาคีเครือข่าย “บวร” (บ้าน–วัด–ราชการ) อย่างเข้มแข็ง ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ทั้งในมิติทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม
องค์กรมีการกำหนดแนวทางการดำเนินงานด้านวัฒนธรรมอย่างชัดเจน ครอบคลุมทั้งการอนุรักษ์ ฟื้นฟู พัฒนา และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม โดยมุ่งเน้นการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วน ส่งผลให้เกิด “ชุมชนเข้มแข็งทางวัฒนธรรม” ที่สามารถพึ่งพาตนเองได้ และมีความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น
กิจกรรมต้นแบบและนวัตกรรมทางวัฒนธรรม
เทศบาลตำบลแกลงกะเฉดได้พัฒนากิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ที่เป็นต้นแบบ สามารถขยายผลได้ในระดับพื้นที่และระดับนโยบาย อาทิ
ประเพณีสงกรานต์วิถีไทยแบบมีส่วนร่วม
บูรณาการกิจกรรมรดน้ำขอพรผู้สูงอายุ ขบวนแห่วัฒนธรรม และการละเล่นพื้นบ้าน เช่น สะบ้าทอย สร้างการเรียนรู้ข้ามรุ่น (Intergenerational Learning) และฟื้นฟูทุนทางสังคม
ประเพณีลอยกระทงเชิงอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
พัฒนาแนวคิดการจัดงานที่เชื่อมโยงวัฒนธรรมกับการอนุรักษ์ธรรมชาติ ส่งเสริมการใช้วัสดุธรรมชาติ และสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมควบคู่คุณค่าทางวัฒนธรรม
โครงการ “วัด ประชา รัฐ สร้างสุข”
เป็นต้นแบบการจัดการพื้นที่ศาสนาให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และจิตอาสา ผ่านกิจกรรม Big Cleaning Day และการปฏิบัติธรรม สร้าง “พื้นที่สาธารณะทางวัฒนธรรม” (Cultural Public Space)
กิจกรรม “แต่งผ้าไทยใส่บาตร”
เป็นนโยบายเชิงสัญลักษณ์ที่ส่งเสริม Soft Power ด้านผ้าไทย เชื่อมโยงวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์
การจัดการองค์ความรู้ท้องถิ่น (Local Cultural Knowledge Management)
ผ่านการรวบรวม “เรื่องเล่าชาวแกลง” และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เช่น เสื่อกกแกลงกะเฉด ซึ่งเป็นการยกระดับภูมิปัญญาสู่มูลค่าเชิงเศรษฐกิจ
การพัฒนาเศรษฐกิจวัฒนธรรม (Cultural Economy)
ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการจำหน่ายสินค้า OTOP ในพื้นที่สำคัญ เช่น หัวแหลมปากคลองแกลง ก่อให้เกิดรายได้หมุนเวียนในชุมชนอย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์เชิงประจักษ์
การดำเนินงานของเทศบาลตำบลแกลงกะเฉดก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจน ได้แก่
ประชาชนมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางวัฒนธรรมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน วัด และหน่วยงานภาครัฐอย่างเป็นรูปธรรม
ภูมิปัญญาท้องถิ่นได้รับการอนุรักษ์และต่อยอดเชิงเศรษฐกิจ
ชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์วัฒนธรรม
เกิดจิตสำนึกด้านคุณธรรม จริยธรรม และความจงรักภักดีต่อสถาบันหลักของชาติ
ขณะเดียวกัน องค์กรยังคงยึดมั่นในการธำรงรักษาวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ ผ่านกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติและกิจกรรมจิตอาสาอย่างต่อเนื่อง อันเป็นการเสริมสร้างรากฐานความมั่นคงทางสังคม
ด้วยวิสัยทัศน์เชิงนโยบาย การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ และผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในทุกมิติ เทศบาลตำบลแกลงกะเฉด จึงมีความเหมาะสมอย่างยิ่งในการได้รับการคัดเลือกให้เป็น องค์กรดีเด่นทางวัฒนธรรม ประจำปี พ.ศ. 2569 ในฐานะ “ต้นแบบการใช้วัฒนธรรมขับเคลื่อนการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน” ที่สามารถถ่ายทอดและขยายผลสู่ระดับประเทศได้อย่างแท้จริง